Şanlıurfa Şehir Rehberi

şanlıurfa ili

Şanlıurfa Hakkında

İlin Adı: ŞANLIURFA (Şanlıurfa ilinin 13 adet ilçesi vardır.)

Şanlıurfa İlçeleri: Akçakale, Birecik, Bozova, Ceylanpınar, Eyyübiye, Halfeti, Haliliye, Harran, Hilvan, Karaköprü, Siverek, Suruç ve Viranşehir

Şanlıurfa Plaka Kodu: 63

Şanlıurfa Telefon Alan Kodu: 414

Şanlıurfa Nüfusu: 2.035.809

Şanlıurfa Bölgesi: Güneydoğu Anadolu

Eski ve halk arasındaki adıyla Urfa ili Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan bir ilimizdir. Kurtuluş Savaşında gösterdiği mücadelesiyle 1984 yılında Şanlıurfa adını almıştır. Şanlıurfa, coğrafi konumu itibariyle tarih boyunca kent, ticari ve tarihi yolların üzerinde yer almasıyla önemli bir şehrimizdir.

Şanlıurfa Şehrinin İsmi Nereden Gelir?

Eski adı, Orrihoe’dir. Urfa adı, Arami dilinde Edessa’dan gelmektedir. Araplar bunu Ruha biçimine sokmuş, Türkler de Urfa’ya dönüştürmüşlerdir. Urfa ili işgal altından kurtulan ve Kurtuluş Savaşında gösterdiği başarısıyla 1984 yılında TBMM’de kabul edilen bir kânunla Urfa ismi Şanlıurfa olarak değiştirilmiştir.

Şanlıurfa'nın Tarihi

Urfa, Hitit İmparatorluğu sınırları içinde kurulmuştur. Bu bölge daha çok Mezopotamya’daki Babillilerle, Asurluların etkisindedir. Sonradan yöre ve Hurrilerin yaşadıkları ve Büyük Hurri ve Matani Devletini kurdukları ülkelerden biri olmuştur. Kent, İ.Ö. IV. Yüzyılda Büyük İskender tarafından alınmıştır. Daha sonra İskender’in halifelerinden Selevkos Krallığı’na katılmış ve Edessa adını almıştır.
Romalılar döneminde gelişmiş Bizans döneminde Arap savaşlarına tanık olmuştur.
I.Haçlı seferinde Latinlerin eline geçmiş ve burada küçük bir haçlı devleti de kurulmuştur. XI. Yüzyılda Selçukluların egemenliğine girmiş 1245 yılında Kösedağ Savaşı’ndan sonra Akkoyunlular devletinin eline geçen Urfa, XVI. Yüzyılda Osmanlı ülkesine katılmıştır.
1919 yılında İngiliz ve Fransızların işgaline uğrayan 1920 Nisan’da kurtarılan kent, 1923 yılında il yapılmıştır.

Şanlıurfa'nın Coğrafyası

Şanlıurfa, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alır. İlin doğusunda Mardin, batısında Gaziantep, kuzeyinde Diyarbakır ve Adıyaman, güneyinde de Türkiye-Suriye sınırı ile çevrilidir. Şanlıurfa yüzölçümü 18.584 kilometrekaredir.
İlde kuzeydoğudaki dağlık alan dışında genelde yükseltisi 900 metreyi aşmayan geniş düzlükler vardır. İlin en yüksek noktası kuzeydoğusundaki Karacadağ, sönmüş bir yanardağ kütlesidir. Diğer yüksek doruklar doğuda Tektek Dağları, kuzeydoğuda Susuz Dağı, güneyde Nemrut Dağı ve Birecik’in doğusundaki Arat Dağı’dır. Harran Ovası, ülkemizin en büyük tarım alanlarındandır.

Şanlıurfa ilinin önemli akarsuları; Fırat Nehri, Hamur Suyu, Gülan Suyu, Cavsak Suyu, Belin Suyu, Zengeçur Suyu ve Karakoyun Deresi’dir.
Şanlıurfa Gölleri; Büyük Göl, Küçük Göl, Halilül Rahman ve Ayn-ı Zeliha gölleridir.

Şanlıurfa İklimi

Şanlıurfa ilinin kuzey kesiminde Karadeniz iklimi hüküm sürmektedir. İç kesimlere doğru ise bozkır iklimi görülmektedir. İlin yazın bir dönem dışında genel olarak tüm yıl yağışlı ve nemli geçmektedir.

Şanlıurfa'nın Ekonomisi

Şanlıurfa ekonomisi sanayi, tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında ülkemizin tarım ambarı ve tarıma dayalı sanayi ile ekonomiye büyük ölçüde katkı sağlamaktadır.
Urfa’da tarım ürünleri mercimek, burçak, pamuk ve kenevir yetiştirilmektedir.
Tarımdan sonra önemli gelir kaynağı olan hayvancılıkta sığır, koyun, kılkeçisi ve hindi beslenmektedir. Türkiye’nin en iyi yarış atları Şanlıurfa’da yetiştirilmektedir. Bunun yanında Arıcılık da gelişmektedir.
Son yıllarda kültür turizminde cazibe merkezi haline gelip il ekonomisine katkı sağlamaktadır.

Şanlıurfa Karayolu Ulaşımı:

Türkiye’nin her yerinden Şanlıurfa'ya kara yolları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Şanlıurfa Otogarı Telefon Numarası: 0414 313 26 86

Şanlıurfa Havayolu Ulaşımı:

Şanlıurfa Havalimanı il merkezine 35 km uzaklıkta yer almaktadır.

Şanlıurfa GAP Havalimanı Telefon Numarası: 0414 378 11 11

Şanlıurfa Gezilecek Yerler

Peygamberler şehri olarak anılan Şanlıurfa, 9 bin yıllık geçmişiyle Hz. İbrahim'in doğduğu ve Hz. Eyyub'ün yaşadığı bir şehrimizdir. Tarihi ilk insanlığa dayanan bir kent olmasıyla tarihi öneme sahip yapıları ile görülmeye değer bir ilimizdir.

Balıklıgöl: İl merkezinin güneybatısında yer alan ve İbrahim Peygamberin ateşe atıldığında düştüğü yer olarak bilinen Aynzeliha ve Halil-Ür Rahman gölleri ve kutsal balıkları en fazla ziyaretçi çeken yerleri arasındadır.

Eski Şehir: Kent merkezi Ortadoğu gibi Kapalıçarşı etrafında gelişmiştir. Geleneksel mimari yapılara sahip yerleri görebilirsiniz. Burada bulunan Şurkav Kültür Evi ziyaret edilmesi gereken bir yapıdır.

Göbeklitepe: Şanlıurfa il merkezine 20 km'lik uzaklıkta, Örencik Köyü yakınlarında yer alır. Tarihi M.Ö. 11 bin yıllarına kadar uzanan, insan tarihinde din ve mabed’in kurulmasından sonra medeniyetin ortaya çıktığını işaret etmektedir. Göbeklitepe’den çıkarılan tarihi eser ve kalıntılar, Şanlıurfa Müzesi'nde sergilenmektedir.

Selahaddin Eyyubi Camii: Şanlıurfa’da Vali Fuat Bey Caddesi’nde bulunuyor. Piskopos Nona tarafından 457 yılında yaptırılan Aziz Yuhannes (Vaftizci Yahya) kilisesi yer alıyormuş ve aynı zamanda Adalet Sarayı olarak kullanılmıştır. Tarihi mimari yapısıyla dikkat çekmekte ve görülmesi gereken bir mekandır.

Ulucami: Urfa il merkezinde yer alan camilerin en eskilerindendir. Kırmızı renkteki mermer sütunların fazla olmasıyla adı "Kızıl Kilise" olarak da adlandırılmıştır.

İbrahim'in Doğduğu Mağara: Hz. İbrahim bu mağarada doğmuştur. Rivayete göre; dönemin egemeni Nemrut, bir rüya görür. Rüyasını müneccimlere anlatır. Bu müneccimlerin "Bu yıl doğacak bir çocuk senin saltanatına son verecektir" demesiyle Nemrut, o yıl doğacak bütün erkek çocukların öldürülmesini istemiştir. Sarayın putçusu Azer'in hanımı mağarada gizli bir şekilde İbrahim'i dünyaya getirir ve 7 yaşına kadar bu mağarada yaşamıştır.

Eyyüp Peygamber'in Makamı: Eyyüp peygamberin, Desniye köyünde dünyaya geldiği bilinmektedir. Cüzzam hastası olan Eyyüp Peygamber, mağarada yakınmadan Allah'a ibadet etmeye devam eder. Bu sınavdan geçen Eyyüp peygamber şifalı su ile yıkanarak iyileşir. Günümüzde ziyarete açık bir yerdir.

Şuayb Şehri: Harran ilçeinde 45 km mesafede yer alır. Roma döneminden kalan Şuayb şehri harabeleri görülmesi gereken bir yerdir.

Halfeti (Saklı Cennet): M.Ö. 855 yılından bu yana önemli bir tarihi turizme açık bir yerdir.

İnbaşı Mağaraları: Bozova ilçesinde yer alan mağaralar, tarihten Roma döneminden kalmış ve görülmeye değer bir yeridir.

Şanlıurfa Şenlik ve Festivalleri

Suruç Nar Festivali: Her yıl Şanlıurfa ili Suruç ilçesinde tahmini tarih ile Ekim ayında düzenlenmektedir.
Şanlıurfa Gençlik Festivali: Her yıl Şanlıurfa ilinde tahmini tarih ile Ekim ayında düzenlenmektedir
Takoran Kültür Ve Doğa Festivali: Her yıl Şanlıurfa ili Siverek ilçesinde tahmini tarih ile Eylül ayında düzenlenmektedir.
Avrupa Spor Festivali: Her yıl Şanlıurfa ilinde tahmini tarih ile Temmuz ayında düzenlenmektedir.
Halfeti Meyve Yemekleri Festivali: Her yıl Şanlıurfa ilinde tahmini tarih ile Mayıs ayında düzenlenmektedir.

Şanlıurfa'da Ne Yenir?

Güneydoğu Anadolu'nun coğrafi konumuyla verimli topraklara sahip şehirlerinden olan Şanlıurfa mutfağı, zengin Anadolu yemek kültürü ve yöresel lezzetleriyle ilk aklımıza gelen gastronomi kentlerimizden biridir.
Şanlıurfa Yöresel Lezzetler:
Muska,
İsot,
Menengiç Kahvesi,
Külünçe,
Biyanbalı,
Frenk suyu,
Patlıcan Kebabı,
Haşhaş Kebabı,
Urfa Kebabı,
Ciğer,
Lahmacun,
Çiğ Köfte,
Şabut Balığı,
Şıllık Tatlısı ve Billuriye’dir.

Sıra Gecesi Kültürümüz

Urfa için oldukça önemli bir yere sahiptir. Sıra gecesinin asıl sebebi, sadece bizim bildiğimiz türkülü eğlence değil bunun yanında gelenek, görenekleri öğrenmek, edebi, adabı, saygıyı, sırayla konuşmayı ve nerede susması gerektiğini ve birçok şeyi sıra gecelerine katılarak öğrenirlermiş. Sıra gecesine gelenlere acı kahve (mırra) ikram edilir. Daha sonra olmazsa olmaz çiğköfte dağıtılmaktadır.

Şanlıurfa’dan Ne Alınır?

Urfa’ya yolunuz düştüğünde yöresel kıyafetlerin satıldığı Şanlıurfa Bedesteni, Halıcılar Çarşısı, bakırcı ve kuyumcuların bulunduğu Bakırcılar Çarşısı’ndan sevdiklerinize ve kendinize hatıralık hediyelik eşyalar satın alabilirsiniz.
Şanlıurfa Hediyelikler:
İsot ve Biber Reçeli,
Menengiç (Çitlembik),
Cevizli Pekmezli Sucuk,
Şanlıurfa’da yetişen şire üzümü pekmezinden yapılan cevizli sucukları ve pestil,
Yöreye ait giysi ve aksesuarlar,
Halı, kilim, keçe gibi yöresel ürünleri alabilirsiniz.

Şanlıurfa Devlet Daireleri İletişim Bilgileri

T.C. ŞANLIURFA VALİLİĞİ

Adres: Paşabağı Mah. Cumhuriyet Caddesi No:77 Haliliye / Şanlıurfa
E-posta: sanliurfa@icisleri.gov.tr
Telefon: 0414 313 18 43
Belgegeçer: 0414 313 17 31

ŞANLIURFA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ

Adres: Atatürk Mah. Atatürk Bulvarı No: 66 PK: 63100 Haliliye / Şanlıurfa
Telefon: 0414 318 51 00
Whatsapp Hattı: 0414 153 00 00
Faks: 0414 316 08 62
E-Posta: bilgi@sanliurfa.bel.tr

ŞANLIURFA İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ

Adres: Hamidiye Mahallesi Emniyet Caddesi Haliliye / Şanlıurfa
Telefonlar: 0414 313 00 00 (5 Hat 00-01-02-03-04)
Telefonlar: 0505 318 63 00 (5 Hat 00-01-02-03-04)

ŞANLIURFA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

Adres: Yenice Mah. Yenice Yolu No:1 Eyyübiye / Şanlıurfa
Telefon: 0414 317 17 17 (Santral)
Fax: 0414 317 26 21

ŞANLIURFA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Adres: Kadri Eroğan Caddesi Maliye Binası Kat:5 Haliliye/ŞANLIURFA
Tel: 0414 312 86 02
Faks: 0414 312 19 29
E-posta: surfavdb.strateji@gelirler.gov.tr

ŞANLIURFA TAPU MÜDÜRLÜĞÜ

Adres: HÜKÜMET KONAĞI B/BLOK
Telefon: 0414 280 11 42
Faks: 0414 312 07 72
E-mail: karakopru-tsm@tkgm.gov.tr

ŞANLIURFA KADASTRO MÜDÜRLÜĞÜ

Adres: Hükümet Konağı B/Blok - Şanlıurfa
Telefon: 0414 280 10 75
Faks: 0414 313 37 04
E-mail: sanliurfa-km@tkgm.gov.tr

ŞANLIURFA İL NÜFUS ve VATANDAŞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

Adres: Paşabağı Mah. Cumhuriyet Cad. 77/A Hükümet Konağı Haliliye, Şanlıurfa
Telefon: 0414 313 54 03
Belgegeçer: 0414 313 24 59

 

Şanlıurfa Haritası